Ziekten en aandoeningen

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CAK

Centraal Administratie Kantoor

CBS

Centraal Bureau voor de Statistiek

URL: http://www.cbs.nl

CHZ

Coronaire hartziekten

COOP/WONCA

Darthouth COOP Functional Health Assessment Charts

World Organization of General Practioners/Family Physicians (WONCA) Classification and Research Committee Herziene versie van de COOP-kaarten: een kort instrument om te meten hoe patiënten zich voelen, hoe zij functioneren en hoe zij hun gezondheid ervaren.

DALY

Disability-Adjusted Life-Year

Maat voor ziektelast ('burden of disease') in een populatie (uitgedrukt in tijd); opgebouwd uit het aantal verloren levensjaren (door vroegtijdige sterfte), en het aantal jaren geleefd met gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld een ziekte), gewogen voor de ernst hiervan (ziektejaarequivalenten). In deze maat komen drie belangrijke aspecten van de volksgezondheid terug, te weten 'kwantiteit' (levensduur) en 'kwaliteit' van leven, en het aantal personen dat een effect ondervindt.

EQ-5D

EuroQol (5 Dimensies)

Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument meet, zoals de naam al zegt, 5 dimensies (mobiliteit, zelfzorg, dagelijkse activiteiten, pijn/andere klachten, angst/depressie). Elke dimensie bestaat uit één item waarbij drie niveaus worden onderscheiden (geen problemen, enige problemen, veel problemen).

ggz

Geestelijke gezondheidszorg

ICD

International Classification of Diseases

Internationale classificatie van ziekten.

ICD-9

International Classification of Diseases, ninth revision

KNCV

KNCV Tuberculosefonds

URL: http://www.kncvtbc.nl

NHP

Nottingham Health Profile

RIVM

Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Bilthoven. Email: info@rivm.nl, URL: http://www.rivm.nl

SCP

Sociaal en Cultureel Planbureau

URL: http://www.scp.nl

SD

Standaarddeviatie

SEH

Spoedeisende hulp

SF-20

Medical Outcomes Study 20-Item Short Form Health Survey

Variant van de SF-36 en SF24 (zie aldaar), een vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. De SF-20 bestaat uit 6 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, sociaal functioneren, en geestelijke gezondheid.

SF-24

Medical Outcomes Study 24-Item Short Form Health Survey

Variant van de SF 20 en SF-36 (zie aldaar), een vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. De SF-24 bestaat uit 7 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, en geestelijke gezondheid.

SF-36

Medical Outcomes Study 36-Item Short Form Health Survey

Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument bestaat uit 8 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen door fysieke gezondheidsproblemen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, rolbeperkingen door emotionele problemen, en geestelijke gezondheid. Deze 8 dimensies kunnen bovendien gesommeerd worden in een lichamelijke en een psychische hoofddimensie

SHM

Stichting HIV Monitoring

URL: http://www.hiv-monitoring.nl/

SIP

Sickness Impact Profile

VL

Verloren levensjaren

Aantal jaren dat personen die zijn overleden ten gevolge van een aandoening nog geleefd zouden hebben bij afwezigheid van de aandoening ten opzichte van een gekozen bovengrens (bijvoorbeeld de resterende levensverwachting).

VWS

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws

ZJE

Ziektejaar-Equivalenten

Maat voor het verlies aan kwaliteit van leven: (‘years lived with disability’) het aantal jaren dat doorgebracht wordt met ziekte, gewogen naar de ernst (-gerelateerde kwaliteit van leven) hiervan. Een van de componenten van de DALY (zie aldaar).

Definities

10-jaarsprevalentie

Het aantal mensen dat op 1 januari van een bepaald jaar nog in leven is en bij wie in de 10 jaar daaraan voorafgaand, de ziekte is gediagnosticeerd. Gebruikelijke maat in kankerregistratie.

Incidentie

Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.

Prevalentie

Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.

Primaire doodsoorzaak

De ziekte of de gebeurtenis waarmee de aaneenschakeling van gebeurtenissen die tot de dood leidde, startte. Men spreekt hierbij wel van de onderliggende ziekte of het grondlijden (Bron: CBS).

Standaardisatie

Het vergelijkbaar maken van cijfers (bijvoorbeeld sterftecijfers) die betrekking hebben op verschillende jaren of populaties, door rekening te houden met verschillen in bijvoorbeeld leeftijdsverdeling. Een veel gebruikte methode is zogenaamde 'directe standaardisatie', die de leeftijdsspecifieke cijfers van een populatie (de 'indexpopulatie') toepast op de leeftijdsverdeling van een gekozen 'standaardpopulatie'.

Zorgepisode

De periode tussen het moment dat de patiënt voor het eerst geneeskundige hulp vraagt voor een bepaald gezondheidsprobleem en het laatste contact ervoor in het registratiesysteem.